Του Καλλία… Ο Χαμός των Τριάντα Τριών Παλικαριών του ΕΛΑΣ στην Αγία Τριάδα τον Γενάρη του 1944

Kείμενο  για τον Καλλία  τον μαυρολιθαριώτη αξιωματικό του ΕΛΑΣ που έχει μείνει θρύλος στα βουνά της Ρούμελης.   Επεσε στην Αγία Τριάδα Καλοσκοπής   στις 5-1-1944  μαζί με  32  μαχητές του ΕΛΑΣ.

Του Πάνου Σείκιλου

Στις πλάτες του τελευταίου χωριού αχνοφαίνεται το παλιό πέρασμα. Αλωμένο μαθές από τη φύση και το χρόνο, στέκει αφημένο μα έτοιμο να δείξει το δρόμο σ’ όποιον έχει την υπομονή να το διαβεί. Οι άνθρωποι το ξέχασαν για χρόνια. Έτσι ‘ναι. Ό,τι σε βάζει να κουράσεις τα ποδάρια, να τρίψεις τα πέλματα, να λιώσεις παπούτσια να το περπατήσεις, το παρατάς και πας απ’ τη γύρα. Μα αν κατά το βασίλεμα του ήλιου στρέψεις τη ματιά σου στις πάνω πλαγιές, θα δεις ότι τα αγριοπούλια κάνουν κύκλους προς τις κορφές, σημάδι ότι κάτι τα τραβά εκεί. Σημάδι ότι τα παρατημένα περάσματα δε στέκουν μόνα.

Δε θέλει και ρώτημα. Με χιόνι και με λιοπύρι, τα αδιάβατα μονοπάτια φαίνονται μπρος σου κατά το σούρουπο, μαρτυρώντας το λόγο που υπάρχουν. Κι ανοίγουν το θεόρατο στόμα τους, που είν’ όμοιο με το πλάτωμά τους. Και σου μιλούν για ανδρείους που τρέχουν καβάλα σε αστραπές. Τρώγουν απ’ τις βαλανιδιές, πίνουν απ’ τα ποτάμια. Και που όταν το φεγγάρι γεμίσει, εκείνοι σκεπάζουνται τα πλατανόφυλλα, ήσυχοι πως έκαμαν το καθήκον τους για τη μάνα πατρίδα, στην άλλη τη ζωή. Τότε είναι που η ανάσα του ανδρειωμένου γίνεται άγια πάχνη και σκεπάζει την πλαγιά, κοιμίζοντας ανθρώπους και πλάσματα των βουνών. Αυτή είν’ η ανάσα που παίρνει τη σιωπή της ξάστερης νύχτας και την κάνει νανούρισμα…

Το χιόνι είχε κρύψει κάθε ίχνος του δρόμου. Απ’ τ’ απομεσήμερο δεν είχε σταματήσει. Παχιές, πηχτές νιφάδες ξάπλωναν πάνω σε κάθε γέννημα της γης, σκεπάζοντας ανερώτητα ό,τι άνθρωπος ή φύση φτιάξαν με τα χέρια τους. Μάταια περίμενε στην άκρη ο κουρασμένος χωρικός. Όσο έπαιρνε να βραδιάζει, τόσο δυνάμωνε ο αχός των αέρηδων.
 
– Ανάθεμά σε για πέρασμα, έχε χάρη!
 
Το χαλασμένο αυτοκίνητο του γερο-Γιώργη ήταν η αιτία που τον ανάγκασε να διαβεί το μονοπάτι που πάει κατά το χωριό. Τέτοιες μέρες, αν σε προδώσει το μηχάνημα μόνο θυμάσαι και λες «εμπρός πόδια μου» κάμνοντας το σταυρό σου. Μα ποιος δαίμονας και ποιος θεός να βάλει το χέρι του, όταν περάσεις και χάσεις το σταυροδρόμι; Το χιόνι είχε κάνει τη δουλειά του. Χοντροκομμένο κι άγριο, είχε κρύψει ατημέλητα ότι ορατό βρισκόταν εκεί να βοηθήσει τον κουρασμένο διαβάτη. Κάθε ανθρώπινο σημάδι ή δείκτης είχε χαθεί. Όλα έμοιαζαν τελειωμένα. 
 
– Στο διάολο τέτοιος δρόμος, δεν ματάρχομαι αν ζήσω! 
 
– Δε σου φταίω ‘γω Γιώργη. Το χρόνο και τον καιρό δεν τον κουμπασάρουν περάσματα, μήτε ανθρώποι. Σήκωσε το μέτωπο κακόμοιρε και δες τον που σου γνέφει… 
 
Το πέρασμα δε λαθεύει όταν μιλά. Ο γέροντας σήκωσε βαριά τη γεμάτη αυλακιές μετώπη του. Μια αστραπή φώτισε τον ορίζοντα. Τρόμαξε. 
 
– Δεν είναι δυνατόν! Σκέφτηκε.  
 
Το βαθύ φως του κεραυνού αποκάλυψε τη θεόρατη φιγούρα του ξένου. Στεντόρειος κι αλύγιστος στεκόταν πλάι στο θαμμένο σταυροδρόμι, τείνοντας το χέρι κατά το χιονισμένο κατήφορο που πάει στο χωριό. Ο Γιώργης έκαμε να τον ευχαριστήσει, μα γυρνώντας το κεφάλι έχασε μια για πάντα απ’ τα μάτια του τη θεόρατη σκιά. 
 
Σε κανένα καφενείο, σε κανένα κατάστημα στην αγορά δε γίνηκε πιστευτός ο γερο-Γιώργης. Σαχλαμάρες έλεγαν, ξεκούτιανε έλεγαν, ως και ότι δεν εγκλωβίστηκε ποτέ στη χιονοθύελλα ξεκίνησαν να πιστεύουν. Κι οι ελάχιστοι περίεργοι που έψαξαν να μάθουν, εξάντλησαν τα «ποιός» και τα «γιατί» τους στους ανθρώπους. 
 
Ξέχασαν οι φαιδροί πάνω στην αμάθειά τους, πως την αλήθεια για τον ήρωα Καλλία, τη λένε οι ράχες και τ’ αγριοπούλια. Τη λέει το πλατύ πέρασμα στις πλάτες του χωριού. Πως μετά τη φονική ενέδρα στο δύσβατο τοπίο, εκείνος κι οι 32 σύντροφοί του, Έλληνες, Σοβιετικοί κι Ισραηλίτες, ολάκερη διμοιρία, ορκίστηκαν να δείχνουν το δρόμο κάθε που γεμίζει το φεγγάρι, να μην ξεγελιέται ο διαβάτης όπως τούτοι απ’ τα καμώματα του καταραμένου χιονιού. Και έπειτα σκεπάζουνται τα πλατανόφυλλα, ήσυχοι πως έκαμαν το καθήκον τους για τη μάνα πατρίδα, στην άλλη τη ζωή. Τότε είναι που η ανάσα των ανδρειωμένων γίνεται άγια πάχνη και σκεπάζει την πλαγιά, κοιμίζοντας ανθρώπους και πλάσματα των βουνών. Αυτή είν’ η ανάσα που παίρνει τη σιωπή της ξάστερης νύχτας και την κάνει νανούρισμα…
Στην Κουκουβίστα βρε παιδιά επήγανε μια νύχτα,
Αχ μανούλα μας γλυκιά,
Και πέσανε στους Γερμανούς απάνω τους με λύσσα,
Άι πατρίδα μας γλυκιά.
Με δυό ριπές σκοτώθηκαν τριάντα παλληκάρια,
Αχ μανούλα μας γλυκιά,
Καλλίας ήταν λοχαγός και καπετάν Τζιβάρας,
Άι πατρίδα μας γλυκιά,
Ο Δήμος ο πολιτικός, όλοι τους ένας κι ένας,
Αχ μανούλα μας γλυκιά.
Ήταν στη μάχη γίγαντες, παιδιά αντρειωμένα,
Άι πατρίδα μας γλυκιά.
Έπεσαν για τη λευτεριά, για τη γλυκιά πατρίδα,
Άι πατρίδα μας γλυκιά.
Τους κλαίνε όλα τα χωριά,
Αχ μανούλα μας γλυκιά,
και η γλυκιά πατρίδα,
Άι πατρίδα μας γλυκιά.

Πέσανε στην Αγία Τριάδα Καλοσκοπής τις 5 Ιανουαρίου 1944

1. Μώκος Χαράλαμπος – Καλλίας: μόνιμος ανθυπολοχαγός, διοικητής του 1ου Λόχου του 5ου Ανεξάρτητου Τάγματος του ΕΛΑΣ
2. Μαλούχος Γιάννης – Δήμος: πολιτικός καθοδηγητής του λόχου – από το Γαρδίκι Ομιλαίων
3. Τζιβάρας Παναγιώτης: καπετάνιος του λόχου – από το Πολύδροσο (Σουβάλα)
4. Κόλλιας Νίκος: γραμματέας ΕΑΜ Καλοσκοπής (Κουκουβίστας)
5. Ζούγρος Παναγιώτης: πρόεδρος Καλοσκοπής.
6. Κατρονίδης Βασίλης: διμοιρίτης έφ. ανθυπολοχαγός – από την Κοκκινιά.
7. Μητράνης Ροβέρτος – Ιπποκράτης: γιατρός του λόχου – Ισραηλίτης.
8. Αναστασόπουλος Κώστας – από το Κλήμα Δωρίδας.
9. Τσάμης Χρήστος – από το Κλήμα Δωρίδας.
10. Παπαγεωργίου Ηλίας – από την Ιτέα.
11. Μιχαλόπουλος Μιχάλης – Καλλίμαχος – από την Κέρκυρα.
12. Ζυμαγκάρι Αλεξέι – από τη Σοβιετική Ένωση.
13. Βυθούλκας Ντάνος – από την Αθήνα.
14. Μιχαήλοβιτς Ιβάν – από τη Σοβιετική Ένωση.
15. Παπαδόπουλος Νίκος – από το Αγρίνιο.
16. Κατσίκας Παναγιώτης – από το Παλαιοξάρι Δωρίδας.
17. Γιαγκής Χαράλαμπος – Μπάμπης, από τα Πέντε Όρια.
18. Παπαστάμος Ηλίας – Μπουκουβάλας – από το Γαρδίκι Ομιλαίων.
19. Καραμουσαντάς Κίμωνας – Κακαλίδης – από τη Λιβαδειά.
20. Τσαμούρης Βαγγέλης – από την Εύβοια.
21. Καρβούνης Γιάννης – Διστομίτης – από το Δίστομο.
22. Νησιώτης Μιχαήλ – από την Κω (ψευδώνυμο) [Μιχάλης Κουτλάκης από την Κάσο]
23. Σταματόπουλος Δημήτριος – από την Αθήνα.
24. Οικονομάκος Αλέκος – από το Γύθειο.
25. Βενιαμίν – Ισραηλίτης.
26. Κοέν Δαβίδ – Ισραηλίτης.
27. Κάβουρας Τάσος – από την Άμφισσα.
28. Κατσαντώνης Σπύρος – από την Κόνιτσα (ψευδώνυμο).
29. Μαστρακάκης Ηλίας – από την Καβάλα.
30. Σταυρόπουλος Θανάσης – από τη Βοιωτία.
31. Κασούτσας Παιδάκος – από τη Σεγδίτσα.
32. Καλιμάνης Γεώργιος – Όλυμπος, από το Πολύδροσο (Σουβάλα)
33. Τσολάνας Βαγγέλης – από την Καλοσκοπή

Ταφήκανε όλοι σε ομαδικό τάφο στην Αγία Τριάδα Καλοσκοπής – εκτός από τον αξέχαστο Καλλία που τάφηκε στην ιδιαίτερή του πατρίδα, το Μαυρολιθάρι.

Written by

altpressfthiotida.com ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΛΑΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΦΘΙΩΤΙΔΑ- ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ

No Comments Yet.

Leave a comment